Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.
ZAMKNIJ X

Walc - interpretacja

Geneza utworuWiersz powstał w 1942 r., a więc w czasie okupacji. „Walc” został włączony do tomiku „Ocalenie”, wydanego po wojnie w roku 1945. Wiersze
Opis sytuacji lirycznejPodmiot liryczny dokonuje retrospekcji. Jest już po wojnie, ale
Analiza i interpretacja wierszaW wierszu „Walc” Miłosz jest daleki od nurtu tyrtejskiego i martyrologicznego. Podmiot liryczny dokonuje wnikliwej analizy epoki, analizy, która nie zrywa z „ostrowidztwem”, ale utrwala przekonanie, że ta epoka się bezpowrotnie kończy, że zapowiada nadejście smutnych i strasznych czasów. Miłosz dokonuje tego, czego nie przewidział żaden z profetów-wizjonerów okresu międzywojennego. W „Walcu” zawarł wizję i zapowiedź „niewolnictwa zaakceptowanego”, jak to określiła w książce „Poezja Czesława Miłosza” B. Chrząstowska. Człowiek, zdaniem Miłosza:

„(...) idzie, małpio uśmiechnięty,
Krzycz! W niewolnictwie szczęśliwy.
Rozumiesz. Jest taka cierpienia granica,
Za którą się uśmiech pogodny zaczyna,
1 mija tak człowiek, i już zapomina,
O co miał walczyć i po co”.

Dla tego człowieka to nie masowa zagłada jest ostateczną zagładą, ale właśnie zagłada umysłu, która sprawiła, że zabija, nie wiedząc dlaczego i po co.
Pierwsze strofy wiersza to opis balu oparty na zasadzie kontrastu. Z jednej strony typowe obrazki towarzyszące balom: walc, lustra, świeczniki, różowe obłoki dymu unoszące się zapewne z świec i cygar, jedwab, pióra, perły, szepty. Z drugiej strony - podmiot liryczny dostrzega coś niepokojącego w tej beztroskiej zabawie: świeczniki zataczają się, bal jest oniryczny, różowe pyły to może pyły znad zgliszczy, trąby kojarzone być mogą z apokalipsą, ramiona kandelabrów są jak krzyże nasuwające skojarzenie z męką Jezusa w agonii, a to wszystko „w huczącej przestrzeni”.

W kolejnej strofie złe przeczucia podmiotu lirycznego, przebijające się przez obraz dobrej zabawy, wtargnęły w sytuację liryczną z całą mocą. Jest północ, początek nowego roku, a wraz z nim przychodzi przewidywanie katastrofy i śmierci:

„Rok dziewięćset
Opis podmiotu i przedmiotu lirycznegoPodmiot liryczny spogląda wstecz, do roku 1910, bogatszy o doświadczenia wojenne. Przygląda się beztrosko tańczącym